Mỗi lần tiêm, người được tiêm đều được khám sàng lọc. Mục đích là phát hiện trường hợp cần hoãn hoặc không được tiêm. Bài viết theo Phần V và VI sách Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026).

Cần báo gì với bác sĩ

Hãy chủ động báo:

Đang ốm, đang dùng thuốc, có bệnh mạn tính.
Dị tật bẩm sinh, sinh non.
Tiền sử dị ứng.
Phản ứng mạnh ở lần tiêm trước: sốt cao, quấy khóc kéo dài, phát ban, sưng lan rộng chỗ tiêm.

Bằng chứng tiêm chủng trước đó phải dựa trên sổ hoặc phiếu tiêm. Nếu không có, người đó được coi là chưa có miễn dịch và tiêm theo lịch. Nhìn chung không cần làm xét nghiệm trước khi quyết định tiêm.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần V, mục 2.1, tr. 190.

Không được tiêm (chống chỉ định)

Phản vệ từ độ III trở lên sau lần tiêm trước với vắc xin có cùng thành phần.
Tiền sử lồng ruột: không uống vắc xin rota.
Suy giảm miễn dịch bẩm sinh: không uống vắc xin bại liệt OPV.
Các chống chỉ định khác theo hướng dẫn của từng nhà sản xuất.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần V, mục 2.2.3, tr. 191.

Tạm hoãn, tiêm sau

Sốt từ 38°C, hoặc hạ thân nhiệt từ 35,5°C trở xuống (đo ở nách): tiêm khi thân nhiệt ổn định.
Đang mắc bệnh cấp tính hoặc bệnh truyền nhiễm: tiêm khi khỏe lại.
Suy chức năng cơ quan (suy hô hấp, suy tim, suy thận, suy gan, suy giảm ý thức…): tiêm khi ổn định.
Phản vệ độ II ở lần tiêm trước: chuyển khám sàng lọc và tiêm tại bệnh viện.
Phản ứng tăng dần qua các lần tiêm cùng loại vắc xin: tiêm tại bệnh viện.
Trẻ dưới 2.000 g: khám và tiêm tại bệnh viện cho đến khi đủ 2.000 g.
Bệnh bẩm sinh hoặc mạn tính ở tim, phổi, tiêu hóa, tiết niệu, máu, ung thư chưa ổn định: khám sàng lọc tại bệnh viện, tiêm khi bệnh ổn định.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần V, mục 2.2.4, tr. 191–192.

Hoãn riêng vắc xin sống

Trong vòng 3 tháng sau khi dùng globulin miễn dịch (trừ kháng huyết thanh viêm gan B): hoãn vắc xin sống cho đủ 3 tháng.
Đang dùng hoặc mới ngừng corticoid toàn thân liều cao (tương đương prednison từ 2 mg/kg/ngày), hóa trị, xạ trị: hoãn vắc xin sống đến 14 ngày sau khi kết thúc điều trị.
Nghi ngờ hoặc mắc suy giảm miễn dịch bẩm sinh thể nặng: hoãn vắc xin sống, chuyển khám tại bệnh viện.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần V, mục 2.2.4, tr. 191–192.

Dị ứng với thành phần vắc xin

Protein trứng có trong vắc xin sốt vàng, cúm, sởi, MMR, vì các vắc xin này sản xuất trên trứng gà có phôi. Người có tiền sử dị ứng trứng phải báo bác sĩ.
Người dị ứng gelatin cần đặc biệt thận trọng với vắc xin có gelatin.
Người dị ứng neomycin không tiêm vắc xin có neomycin.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần VI, mục 3, tr. 202.

Không phải lý do để hoãn

Trẻ sinh non: tiêm theo tuổi thực, đủ liều như trẻ đủ tháng. Cân nặng chỉ ảnh hưởng đến lịch tiêm viêm gan B.
Đang cho con bú: không ảnh hưởng đến việc tiêm của mẹ hay của con. Ngoại lệ: vắc xin Qdenga chống chỉ định khi đang cho con bú; vắc xin sốt vàng chỉ tiêm khi thật cần.
Đang dùng kháng sinh: không cần hoãn, trừ vắc xin thương hàn uống.
Người rối loạn đông máu: vẫn tiêm, có thể đổi sang đường tiêm dưới da hoặc trong da. Cần báo cho nhân viên y tế về nguy cơ chảy máu.

Nguồn: Khuyến cáo lịch tiêm chủng cho mọi lứa tuổi ở Việt Nam (Hội Y học Dự phòng Việt Nam, tái bản lần 3, 2026), Phần VI, mục 6.1–6.3 và 6.5, tr. 204–206.