Thứ Sáu, 09/10/2026
YHDP YHDP Thông tin y học dự phòng
và tiêm chủng cho mọi người
CÔNG CỤ LÂM SÀNG & QUẢN LÝ NGUỒN CUNG VẮC XIN

Tra cứu hoán đổi & thay thế vắc xin khi thiếu nguồn cung

Căn cứ: Hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế, WHO và tài liệu Khuyến cáo tiêm chủng 2026

🔄 NGUYÊN TẮC CHUNG: Về nguyên tắc, nên hoàn thành phác đồ tiêm bằng cùng một loại vắc xin của cùng nhà sản xuất. Tuy nhiên, trong trường hợp cơ sở tiêm bị đứt hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc người tiêm chuyển đổi nơi ở, việc hoán đổi sang loại vắc xin tương đương được phép áp dụng theo quy chuẩn để đảm bảo trẻ không bị trễ lịch hoặc gián đoạn miễn dịch.

📋 Các cặp vắc xin hoán đổi theo dữ liệu chuyên môn

✅ ĐƯỢC PHÉP HOÁN ĐỔI
Hexaxim
Sanofi (Pháp)
⇄
Infanrix hexa
GSK (Bỉ)

Nguyên tắc: Cả hai đều là vắc xin 6 trong 1 thế hệ mới chứa kháng nguyên Ho gà vô bào (acapsular pertussis).

Hướng dẫn lâm sàng: Khuyến khích dùng cùng loại; tuy nhiên nếu phòng tiêm hết thuốc, hoàn toàn có thể tiêm thay thế mũi tiếp theo bằng loại còn lại mà không cần tiêm lại từ đầu và không ảnh hưởng đến khả năng sinh miễn dịch.

✅ HOÁN ĐỔI NÂNG CẤP
Prevenar 13 (PCV13)
13 chủng phế cầu
➔
PCV20 / PCV15
Mở rộng 15–20 chủng

Nguyên tắc: Vắc xin phế cầu thế hệ mới mở rộng thêm các typ huyết thanh nguy cơ cao.

Hướng dẫn lâm sàng: Trẻ hoặc người lớn đang tiêm dở dang phác đồ Prevenar 13 có thể sử dụng tiếp nối các mũi sau bằng PCV15 hoặc PCV20 để tăng độ bao phủ bảo vệ mà không cần tiêm lại từ đầu.

✅ ĐƯỢC PHÉP HOÁN ĐỔI
Menactra
MenACYW-DT
⇄
MenQuadfi / Nimenrix
MenACYW-TT

Nguyên tắc: Cùng phòng ngừa 4 nhóm huyết thanh Não mô cầu A, C, Y, W-135.

Hướng dẫn lâm sàng: Các vắc xin Não mô cầu tứ giá cộng hợp của các hãng khác nhau có thể hoán đổi cho nhau trong phác đồ theo độ tuổi được cấp phép của từng loại.

⛔ TUYỆT ĐỐI KHÔNG HOÁN ĐỔI
Bexsero (4CMenB)
GSK – 4 thành phần
✕
Trumenba (MenB-fHbp)
Pfizer – fHbp A & B

Lý do khoa học: Hai vắc xin phòng Não mô cầu nhóm B này có cấu trúc kháng nguyên hoàn toàn khác nhau (Bexsero gồm fHbp, NadA, NHBA và PorA OMV; Trumenba gồm 2 biến thể lipid fHbp).

Chỉ đạo lâm sàng: BẮT BUỘC phải hoàn thành trọn bộ phác đồ của cùng một loại vắc xin. Không được dùng Trumenba tiêm mũi 2 cho trẻ đã tiêm mũi 1 bằng Bexsero và ngược lại.

✅ HOÁN ĐỔI 1 CHIỀU (4 -> 9)
Gardasil (4 giá)
Týp 6, 11, 16, 18
➔
Gardasil 9 (9 giá)
Thêm 5 týp nguy cơ cao

Từ Gardasil 4 sang Gardasil 9: Người đã tiêm 1 hoặc 2 liều Gardasil 4 giá, nếu cơ sở hết thuốc có thể sử dụng Gardasil 9 để hoàn thành các mũi còn lại mà không cần tiêm lại từ đầu.

Ngược lại (9 sang 4): Không khuyến khích chuyển ngược từ Gardasil 9 về Gardasil 4 vì sẽ mất cơ hội bảo vệ 5 týp HPV bổ sung (31, 33, 45, 52, 58).

✅ ĐƯỢC PHÉP HOÁN ĐỔI
Rotarix (2 liều)
GSK (Bỉ)
⇄
Rotateq (3 liều)
MSD (Mỹ) / Rotavin VN

Nguyên tắc số liều khi hoán đổi: Nếu trong phác đồ có bất kỳ liều Rotateq hoặc Rotavin (phác đồ 3 liều), trẻ bắt buộc phải hoàn thành đủ 3 liều để đạt hiệu lực bảo vệ tối đa.

Hạn chót: Mọi liều vắc xin Rota đều phải hoàn thành trước khi trẻ tròn 8 tháng tuổi (32 tuần tuổi).

💡 Câu hỏi thường gặp của Bác sĩ khám sàng lọc & Phụ huynh

Q: Trẻ tiêm mũi 1 bằng vắc xin dịch vụ 6in1, mũi 2 tiêm vắc xin mở rộng 5in1 (Quinvaxem/SII) tại Trạm y tế được không?
A: HOÀN TOÀN ĐƯỢC. Việc phối hợp giữa vắc xin dịch vụ và vắc xin mở rộng là hoàn toàn hợp lệ theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Tuy nhiên lưu ý khi chuyển sang vắc xin 5in1 của Trạm y tế (không có thành phần Bại liệt), trẻ cần được uống/tiêm bổ sung vắc xin phòng Bại liệt (bOPV/IPV).
Q: Khi hoán đổi vắc xin có cần tính lại khoảng cách từ đầu không?
A: KHÔNG CẦN TIÊM LẠI TỪ ĐẦU. Tất cả các liều đã tiêm hợp lệ trước đó đều được tính công nhận giá trị. Chỉ cần đảm bảo khoảng cách tối thiểu giữa mũi trước và mũi sau theo đúng phác đồ.